Emotieregulatie en TOS
Je hart bonkt, je voelt een brok in je keel, en vanbinnen voelt het alsof er een bom explodeert. Je bent zó boos of verdrietig, maar als iemand vraagt wat er is, blijft het stil. De woorden zitten vast.
Voor veel mensen met een Taalontwikkelingsstoornis (TOS) is dit de dagelijkse realiteit. Emoties voelen we allemaal, maar hoe regel je ze als je de woorden mist om ze te begrijpen of te uiten?
Waarom is emotieregulatie lastiger met een TOS?
Emotieregulatie is het vermogen om je emoties te herkennen, te begrijpen en ze op een gezonde manier te uiten. Dit proces is ontzettend afhankelijk van taal. Bij een TOS werkt de 'taalmotor' in de hersenen anders, en dat heeft direct invloed op je gevoelens:
- Het 'gevoelswoordenboek' ontbreekt: Om een emotie te kalmeren, moet je eerst weten wat je voelt. Is het frustratie, jaloezie, angst of pure vermoeidheid? Zonder de juiste woorden blijft het één grote, overweldigende storm in je hoofd. Dit zorgt voor extra frustratie.
- Interne spraak mist kracht: Wij praten vaak in onszelf om rustig te worden ("Adem in, adem uit, het komt wel goed"). Als de innerlijke taal minder sterk is ontwikkeld, mis je deze ingebouwde rem.
Gevolg: Emoties uiten zich vaker in gedrag. Denk aan plotselinge woedebuien, huilbuien, je helemaal terugtrekken (shutdown) of weglopen uit situaties. Het is geen onwil, het is pure overprikkeling.
Praat minder, voel meer:
Verbaasd zijn over een plotselinge uitbarsting? Voor iemand met TOS zat de emmer waarschijnlijk al uren vol.
Wat kun je doen?
- Stel geen 'waarom'-vragen. Dat vraagt te veel taalverwerking op een moment dat het brein al overbelast is.
- Ondertitel de situatie rustig. "Ik zie dat je boos bent. Je geeft hiermee woorden aan hun gevoel, zonder dat ze zelf hoeven te praten.
- Bied nabijheid en rust. Soms is een stille knuffel of simpelweg 'er zijn' genoeg om te kalmeren.
Storm in mijn hoofd zonder woorden
De harde duw op het plein
Gerelateerde artikelen
Het moment is daar: de luiers mogen eindelijk de deur uit of dat hoop ik tenminste. Voor veel ouders is zindelijkheidstr...
Op het schoolplein staan de groepjes schoolpleinmoeders. Als buitenstaander hoor ik nergens bij. Ik heb er geen probleme...
Daar is veel over te vinden maar ik vind het belangrijk om onze ervaringen te delen. 7% van de kinderen heeft een TOS. E...